Wijzer in executieve functies voor groep 1 – 4

Geplaatst door op sep 30, 2017 in Materiaal | Geen reacties
Wijzer in executieve functies voor groep 1 – 4

Werken aan executieve functies met leerlingen

Leeftijd: 4 – 8 jaar
Prijs: € 23,50

Wat zijn executieve functies?

Soms schrijf ik over iets wat niet digitaal is maar wat ik gebruik in mijn onderwijs praktijk! In mijn klas ben ik bezig met executieve functies. Nu hoor ik je denken executieve functies wat zijn dat?

Executieve functies zijn regel- en aansturingsfuncties van je hersenen. Je hebt deze functies nodig in je dagelijks leven. En in het bijzonder bij het leren op school. Omdat goede executieve functies een voorwaarde zijn om tot leren te komen kun je deze trainen. De set wijzer in executieve functies kan daarbij een handig hulpmiddel zijn.

De set wijzer in executieve functies

Wanneer ik de doos open voor groep 1 – 4 zit er het volgende in:

  • Handleiding
  • 35 spelletjeskaarten
  • 1 kijkkaart

In de bijgeleverde handleiding staat ook veel meer achtergrond informatie over executieve functies. Ook worden de executieve functies worden omschreven als een boot. Elke executieve functie wordt uitgelegd aan de hand van de boot. Alles linkt ook naar die boot toe. Want de boot laat zien dat de verschillende executieve functies elkaar sterk beïnvloeden. Er wordt nauwelijks in situaties een beroep gedaan op een executieve functie. Vaak op meerdere.

De verschillende executieve functies leg ik uit:

Inhibitie
De metafoor voor deze functie is het anker. Deze staat voor de rem op het gedrag. De rem zorgt er namelijk voor dat je kunt nadenken voor je actie onderneemt.

Het werkgeheugen
De metafoor voor deze functie is een landkaart. Een landkaart helpt je om informatie, een uitgestippelde route, beter in je geheugen vast te houden en te bewerken. Een landkaart kan ook aantekeningen bevatten van vorige reizen.

Planning en organisatie
Dit zijn vaardigheden die je helpen om een plan te maken. En dit plan ook daadwerkelijk uit te voeren. De metafoor die bij deze functie hoort is een kompas.

Taakinitiatie
De metafoor die bij deze functie hoort is de schroef van een boot. De schroef moet aangezwengeld worden wil de boot gaan varen. Taakinitiatie is het op tijd en efficiënt een taak aanpakken.

Emotieregulatie
De toerenteller van een boot is de metafoor van deze functie. Bij een te hoog toerental ontstaat er schade, wanneer er een te laag toerental is slaat de motor af. En zo is het ook bij emoties.

Flexibiliteit
De functie flexibiliteit heeft als metafoor een roer van een boot. In de cockpit van een boot moet je voortdurend omgaan met nieuwe informatie tijdens je rit. Leerlingen die problemen hebben met flexibiliteit hebben moeite om hun gedrag en de gedachte aan te passen aan nieuwe omstandigheden.

Metacognitie
Metacognitie helpt je te reflecteren op je eigen handelen en in sociale situaties. Hierbij is zelfmonitoring en zelfevaluatie van belang. Met deze vaardigheid zet je als het ware een kapiteinspet op en reflecteer en op het proces. De kapiteinspet is dan ook de metafoor van deze functie.

En dan verder

Om aan de slag te gaan met set is het wel handig dat je je goed voorbereid. Hiervoor zijn de volgende stappen essentieel. Het is allereerst belangrijk dat je als leerkracht de handleiding goed leest. Zodat je weet wat de verschillende executieve functies inhouden.

Vervolgens print je het kijkformulier. Hierop kun je invullen welk spel je doet. Welke leerlingen het spel bijzonder goed kunnen. Welke leerlingen er moeite mee hebben. Wat er nog meer opvalt bij het gedrag van de leerlingen die moeite hebben met het spelletje. En of de leerlingen die moeite hebben met dit spelletje, ook uitvallen op andere spelletjes behorende bij deze executieve functie.

Natuurlijk is het ook belangrijk om met de klas te bespreken waar je met dit spel aan gaat werken. Hiervoor kun je de voorbeeldles gebruiken.

En daarna ga je natuurlijk aan de slag in de klas! Je legt het spel uit. En pakt het kijkformulier erbij. Als leerkracht observeer je vooral tijdens het spel aan de hand van het kijkformulier.

Naar aanleiding van je observaties bekijk je opvallende zaken specifieker. Observeer je een leerling nogmaals. Doe je mogelijk nog meer spelletjes. Voer je een kindgesprek met de leerling die je opvalt. En waarbij je gaat werken aan een bepaalde executieve functie. Je kunt dan ook een kindplan opstellen samen met de leerling.

Mijn Mening

Ik vind dit echt een mooie set om mee in mijn groep 4 te werken. Het doorlezen van de handleiding geeft de benodigde basisinformatie. Achterin de handleiding staat duidelijk beschreven welk gedrag past bij een bepaalde executieve functie. Er staat gedrag dat past bij de slecht ontwikkelde executieve functie. Dus welk gedrag laat de leerling zien wanneer hij deze executieve functie niet goed beheerst. Het geeft mij zo handvatten om te observeren met behulp van de kijkkaart en de observatieformulieren.

Ook staan er duidelijke tips in om de executieve functie te versterken. Deze tips zijn kort en puntsgewijs weergegeven. Ze zijn vrijwel meteen toepasbaar in de praktijk.

De opdrachtkaarten zijn heel duidelijk. Er staat op elke kaart duidelijk de definitie van de executieve functie. En de metafoor van de executieve functie staat er ook duidelijk op. De opdrachten zijn ook duidelijk omschreven en worden vrijwel altijd met een beeld omschreven.

Wijzer in executieve functies zijn er voor twee verschillende doelgroepen namelijk voor groep 1 – 4. En voor groep 5 – 8.

In de klas heb ik ervaren dat het prettig werkt met de kijkwijzer en de achtergrond informatie over executieve functies en hoe je eraan kunt werken. Deze twee sets zouden eigenlijk op elke school aanwezig moeten zijn!

Kortom ik raad wijzer in executieve functies helemaal aan!

 

Related posts:

Leave a Reply